کتاب«آوای ققنوس»

به نام خداوند بخشاینده مهربان 

دوران امامت باشکوه امام محمد باقر(ع) در نوزده سال امامتِ آسمانیِ ایشان در سال 114 هجری به پایان رسید و زهرِکینه هشام ابن عبدالملک امام را مسموم و به شهادت رسانید. همه‌ی دستآوردهای عظیمی که امام باقر(ع) فراهم آورده بود به امام صادق(ع)، فرزند برگزیده ایشان، برای امامت توسط خداوند رسید. امام باقر(ع) در یکی از وصیت‌هایش به امام صادق(ع) از ایشان خواست که شاگردانش را زیر پوشش خود بگیرد و برجسته‌ترین شاگردان خود را در اختیار امام صادق(ع) قرار داد که از دوازده نفر صحابی خاص و زبده امام صادق(ع) شش نفر آنها تربیت شده امام باقر(ع) بودند؛ این وصیت و بعد از آن دستگیریِ امام صادق(ع) از دانشمندان و فرهیختگان مکتب امام باقری بیانگر آن بود که راه محکم و استوار امامت باقر(ع) در منش و روش امام صادق(ع) مستمر خواهد شد و امام بر سازمان گسترده امام باقر(ع) که بر علم و دانش و عقل و خرد تحکیم شده بود، محتوای عظیمی از علم و فهم حقایق و پرورش آنها را فراهم آورد و دانش جعفری را بر پایه‌ی شیعه تدوین نمود و شیعه‌ی امامیه را ملقب به شیعه جعفری امامیه نمود. شیعه جعفری از این تاریخ به بعد بر قلمروی استوار در حرکت به‌سوی خداوند قرار گرفت و در دورانی که تمام اندیشه‌های جدید و قدیم برای زعامت مردم مدعی بودند با قدرتی هر چه تمام‌تر یکایک آنها را از اعتبار خارج نمود و تنها راه هدایت و نتیجه‌گیری در آن را، راه امامان معصوم(ع) معرفی کرد و اثبات این این مهم را بر پایه عقل، علم، حدیث، قرآن، درایت، تلاش، عبادت، بندگی، صبوری و ... قرار داد. شیعه رهرو و  مؤمن در دنیای جدید آن روز،  با دریایی از علوم الهی و علمی مسلح گردید تا در برابر همه هجمه‌های شبهه‌انگیز تاب بیاورد. شیعه راه درست عبادت و بندگی را آموخت. اخلاق، احکام، عرفان، طاعت، صبوری، جهاد، تلاش و هجرت به‌سوی خداوند را فرا گرفت، خطوط سیاسی و اعتقادی موازی را کشف کرد، نظام حاکم عباسی و نظام فروپاشیده‌ی بنی‌امیه را بازشناسی نمود و چهره باطل هر دو نظام برایش آشکار شد؛ قرآن برایش به‌روز گردید و از گرد و غبار ایام بیرون آمد، دوباره منش و روش و سنت رسول(ص) مورد نظرش قرار گرفت، روایات جعلی و قصه‌گویی‌های منحرف در برابرش بی ارزش گردید، تفکر جبرگرایی و افراطی‌گری و روشنفکریِ معتزلی برایش نقش باخت و ماهیت آن دو در برابرش فروریخت، علم کلام صادقینی (امام باقر(ع) و امام صادق(ع)) قدرت عقلانی و بیانی او را استحکام بخشید؛ با روایات و آیات قرآن زندگی می‌کرد و راه سخت تعالی را طی می‌نمود. ابعاد زندگی اجتماعی برایش تعریف شده بود و حدود اخلاقی و منش سیاسی او دایره‌ی معین و مشخص یافت، زندگی اعتقادی و حدود حرام و حلال آن تبیین گردید، دروازه‌ی غیب در برابرش رونمایی می‌شد و اگر اراده می‌کرد و تقوا به خرج می‌داد ارتباط عالم غیب و عالم مشهود را درک می‌نمود و ربانیت خداوند در کل جهان را می‌توانست دریابد، در توحید مفضلِ امام صادق(ع)، بخش ویژه ای از خلاقیت و ربانیت و رحیمیت خداوند برایش آشکار می‌شد، می‌توانست با خداوند زندگی کند، در آغوش خدا ببالد و در خاک او بمیرد و چشم در چشم خدا اندازد و دوستی و عشق خود به او را ابراز کند و جواب عاشقانه او را در قلب خود دریابد، از علم و آگاهی بر خود ببالد، در برابر تمام مدعیان هدایت و سخنان و کلام و علوم آنها حجت داشته باشد و ... و نهایتاً یک شیعه امامیه جعفری باشد که این همه را از رنج و زحمتِ بی نهایتِ صادقین(ع) دریافت کرده بود و امامش آنها بودند که بر رنج و صبوری امامان گذشته راه هدایت را پیگیری می‌کردند و از رهگذر آن دو برای آینده راهی روشن و آشکار در هدایت پدید آمد و وعده تولد امام زمان(عج) را به باور مؤمنان رساندند و تولد او را و مشکلات زمان او را تبیین کردند تا همه‌ی مدعیان امامت و امام زمانی از صحنه‌ی زندگی یک شیعه‌ی جعفری واقعی خارج شود. امام به لقب جعفر صادق ملقب بود تا جعفر کذاب در پنج نسل بعد نتواند خود را شبیه به او بنامد و مانع امامت امام زمان(عج) گردد و بدین طریق راه، تا تولد امام و غیبت صغری و کبری او برای شیعیان هموار گردید. وصیت کوتاه امام صادق(ع) که به بازماندگان توصیه می‌کرد که،  شفاعت ما بر کسانی که نماز را سبک بشمارند نمی‌رسد، دریایی از حکمت را به نسل‌های بعد انتقال می‌داد؛ باور به شفاعت ائمه در روزهای سختِ آخرت و برپایی نماز برای سبک نشمردن آن تا اتصال به خداوند.

در این کتاب سعی شده است که دوران تاریخی و حوادثی که امام صادق(ع) با آن رو به رو بودند و موانعی که این اهداف را مورد حمله قرار می‌دادند بررسی و تبیین گردد و واکنش‌های آن امام بزرگ به یک چنین شرایط سخت و طاقت فرسا مورد مطالعه قرار گیرد و صرفاً تحلیلی کوتاه بر تاریخ دوران زندگی و امامت امام صادق(ع) است زیرا به تصویر کشیدن زندگی و عملکرد امام صادق(ع) از حوصله‌ی صدها کتاب خارج است و اصولاً ابعاد بلند علمی و معنوی آن امام دست نیافتنی است و ما قطره ای از این اقیانوس را نیز نتوانسته‌ایم طعم نماییم. او آوا و زندگی بلندی همچون ققنوس داشت که وجودش به‌طور دائم به شیعه هویت می‌بخشید و همچون این پرنده‌ی افسانه‌ای دائماً از پس صدها سال زندگی، دوباره بر خاکستر خود متولد می‌شود و برای هر نسل و عصری، نو، تازه و دست یافتنی می‌گردد. کلام و زندگی امام صادق(ع) آوای ققنوسی است که در طول زمان، جاودان باقی خواهد ماند.

 به امید یاری و دستگیری آن دریای بخشنده‌ی عظیم.