مقاله«قهر خداوند با مخالفان نشانه‌های الهی»-5

به نام خداوند بخشاینده مهربان

خدا در آئینه آیات (5)

قهر خداوند با مخالفان نشانه‌های الهی

همانطور که در مقالات گذشته عنوان شد، خداوند ملاقات نشانه‌های خود با انسان‌ها را از واجبات زندگی مؤمنان می‌داند. جلوه‌های خداوند در ذره ذره هستی نمودار است. هر لحظه و هر جا نمودهای بی‌شماری از درخشش وجود خداوند قابل احساس و فهم شدن است. چگونه می‌توان از این همه جلوه گری روی برگرداند؟ چگونه می‌توان از این همه نعمت، خدمت، زیبایی، لطافت، حسن، پاکی، معجزه، یاری، دلداری و ... خدا، برای بندگانش را انکار کرد؟ این انکار ظلمِ مطلق است و سنت‌ها و قانون‌های تنبیه کننده برای این نوع انسان‌ها در جهان تبیین گردیده است تا تا به جرم ناسپاسی و عصیان بر علیه واقعیت هستی در ابتدا آنها را تهدید به عذاب و در صورت عدم اصلاح رفتار، مبتلا به انواع عذاب‌ها نماید. در قرآن کریم عذاب‌های متعددی برای اینگونه آدمیان طرح و بیان شده است که بسیاری از این عذاب‌ها هم در دنیا قابل لمس است و هم در آخرت و بسیاری نیز فقط در آخرت به انسان‌های گنهکار برخورد خواهد کرد. در زیر به چند نوع عذاب که در قرآن آمده است اشاره می‌کنیم:

1. عذاب الیم: به معنای درد است که بر اثر مرض و بیماری به انسان عارض می‌شود. مقابل لذت است و موافق میل و خواسته انسان نیست.

 " ... و َلَو جاءَتهُم کُلُ آیة حَتی یرَو العَذابُ العَلیم " کسانی که آیات الهی را تکذیب می‌کنند هر گونه معجزه‌ای و نشانه‌ای از آیات خدا برای آنها آشکار شود ایمان نمی آورند تا آنگاه که عذاب الیم را بنگرند.[1]

2. عذاب شدید: در لغت به معنی زندان‌های بلند مدت با اعمال شاقه و امثال آن است.

می فرماید: " ... اِنَ الَذینَ کَفَروا بِایاتِ الله لَهُم عَذابٌ شَدید ... " برای آنان که به آیات خدا ایمان نمی آورند عذابی سخت مهیاست.[2]

3. رجز الیم: عذاب دردآور.

می فرماید: " ... آنان که به آیات پروردگارشان ایمان نمی آورند برایشان عذابی سخت است که از سخت ترین عذاب‌های درد آورد است. "[3]

4. سوء العذاب: عذاب بسیار بد و تلخ.[4]

5. عذاب مهین: عذابی خوار کننده، ضعیف کننده، بزرگترین عذاب.

می فرماید: " کسانی که کفر ورزیده‌اند و آیات ما را دروغ شمرده‌اند برایشان عذابی خوارکننده مهیاست. "[5]

6. خسران و آسیب به خود: یکی از سنت‌های تنبیهی خدا برای کسانی که نشانه‌های او را انکار کنند، زیان و آسیب به خودشان است.

می فرماید: " ... الَذینَ خَسِرُوا اَنفُسَهُم بِما کانوا بِایاتِنا یَظلِمون "[6] این خسارت به صورت سبک شدن ترازوی اعمال آنها در روز قیامت است. می‌فرماید: " وَ مَن خَفَّت مَوازینُه "[7]

7. حَبِطَت اَعمالهم، باطل شدن اعمال: آنان که آیات ما و دیدار قیامت را دروغ انگاشتند اعمالشان ناچیز و باطل می‌شود ... .[8]

8. استدراج: به تدریج خوار شدن از راه‌هایی که به آن آگاه نیستند.

می فرماید: " وَالَذینَ کَذَّبوا بِایاتِنا سَنَستَدرِجُهُم مِن حَیثُ لا یَعلَمون "[9] آنان که نشانه‌های ما را دروغ انگاشتند از راهی که خود نمی دانند به تدریج خوارشان می‌سازیم.

9. درهای آسمان بر روی آنها باز نمی شود. (لا تُفَتَّح لَهُم اَبوابُ السماء)

می فرماید: " درهای آسمان به روی کسانی که آیات ما را تکذیب کرده‌اند و از آنها سر برتافته‌اند گشوده نخواهد شد و به بهشت در نخواهند آمد تا آنگاه که ریسمان یا شتر از سوراخ سوزن بگذرد و مجرمان را اینچنین کیفر می‌دهیم. "[10]

10. فراموش کردن لقاءِ رب که منجر به فراموش شدن آنها در آخرت است.

می فرماید: " ... فَالیَومَ نَنسهُم کَما نَسوا لِقاءَ یَومِهِم هذا وَ ما کانوا بِایاتِنا یَجهَدُون "[11] آنانی را که زندگی دنیا فریبشان داده بود فراموش می‌کنیم همچنان که آنها نیز رسیدن به این روز را از یاد برده بودند و آیات ما را دروغ می‌انگاشتند.

11. عذاب آخرت: کسانی که از عذاب آخرت می‌ترسند از نشانه‌های خداوند عبرت می‌گیرند.[12]

12. اصحاب النار: قرآن بسیار واضح کسانی را که آیات خدا را کفر یا دروغ می‌انگارند اصحاب آتش معرفی می‌کند.[13]

13. نُصلیهِم النار: فرو افتادن در آتش.[14]

14. اصحاب الجحیم: آنان که کافر شدند و ما را تکذیب کردند، اهل جهنم هستند.[15]

15. یمسهم العذاب: کسانی که آیات ما را تکذیب کرده‌اند عذاب را لمس می‌کنند به دلیل اینکه فاسق هستند.[16]

16. عذاب المحضرون: حاضر کردنِ تکذیب کنندگانِ نشانه‌های خدا در عذاب.

می فرماید: امّا آنهایی که کافر شدند و آیات ما را تکذیب می‌کنند و دیدار آخرت را دروغ می‌انگارند همه را در عذاب حاضر می‌آورند.[17]

17. کر و کور در ظلمات: صُمٌ بُکم فی الظُلُمات.

می فرماید: " آنان که آیات ما را تکذیب کردندکران و لالان هستند و در تاریکی‌ها می‌باشند و ... ."[18]

18. یُلقی فی النار: ملاقات با آتش.[19]

19. مالَهُم مِن مَحیص: نبودن هیچ راهی برای گریز و فرار از عذاب الهی.[20]

20. فرو گرفتن به دست خداوند عزیز مقتدر. می‌فرماید: همه آیات ما را تکذیب کردند ما نیز آنها را فرو گرفتیم چون فرو گرفتن پیروزمندی مقتدر.[21]

21. اصحاب المشئمه: می‌فرماید: کسانی که به نشانه‌های ما کفر می‌ورزند، اصحابِ شومی و شقاوت هستند و بر آنان آتش سرپوشیده و فراگیر احاطه دارد.[22]

22. عذاب جاوید: می‌فرماید: کسانی که نشانه‌های ما را انکار می‌کردند به عذابی جاویدان در سرای آخرت مبتلا می‌شوند.[23]

[1]. برگرفته از سوره يونس، آيات 95 تا 7ـ سوره ذاريات، آيه 37ـ سوره لقمان، آيات 6 و 7.

[2]. سوره آل عمران، آيه 4ـ سوره فصلت، آيه 27.

[3]. سوره جاثيه، آيه 11ـ سوره سباء، آيه 5.

[4]. سوره انعام، آيه 157.

[5]. سوره حج، آيه 57.

[6]. همان ، آيه 9.

[7]. همان ، آيه 9.

[8]. همان ، آيه 147.

[9]. همان ، آيه 182.

[10]. همان ، آيه 40.

[11]. همان، آيه 51.

[12]. سوره رعد، آيه 103.

[13]. سوره بقره، آيه 39ـ سوره اعراف، آيه 36.

[14]. سوره نساء، آيه 56.

[15]. سوره مائده، آيه 10.

[16]. سوره انعام، آيه 49.

[17]. سوره روم، آيه 16ـ سوره سباء، آيه 38.

[18]. سوره انعام، آيه 39.

[19]. سوره فصلت، آيه 40.

[20]. سوره شوري، آيه 35.

[21]. سوره قمر، آيه 42.

[22]. سوره بلد، آيه 19 و 20.

[23]. سوره فصلت، آيه 28.